ముంగిలి > దేవాలయాలు, సందర్శన > శివలింగంపై కొప్పు

శివలింగంపై కొప్పు

డిసెంబర్ 5, 2012

తూర్పు గోదావరి జిల్లా, కొత్తపేట మండలం పలివెల గ్రామంలో ఉన్న శ్రీ ఉమాకొప్పులింగేశ్వర స్వామివారి క్షేత్రం బహు పురాతనమైనది. ఈ గ్రామం రావులపాలెం నుండి 12 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్నది. అనుకోకుండా మొన్నీమధ్య మధ్యాహ్నం రెండు గంటలకు అక్కడికి చేరుకున్నాను. ఆ సమయంలో దేవాలయం తెరిచి ఉంటుందా అన్న అనుమానంతో దేవాలయంలోకి ప్రవేశించాను. ఏవో కారణాలవల్ల తెరిచే ఉన్నది. అలా మనకి రాసున్నదన్నమాట. ఈ దేవాలయానికి కొన్ని వైవిధ్యాలు ఉన్నాయి. మొదటిది – శివలింగంపై కొప్పు ఉండడం. రెండవది – అమ్మవారు స్వామివారి పక్కనే ఉండడం. శ్రీ పార్వతీపరమేశ్వరులు కలిసియున్న ఏకపీఠం ఇక్కడే ఉన్నది. మూడవది – నిజానికి శివలింగంపై కొప్పు మొదటినుండీ ఉండినది కాదు; కాలాంతరంలో పుట్టుకొచ్చినది.

శ్రీ ఉమాకొప్పులింగేశ్వర స్వామి

Courtesy eastgodavari.nic.in

గుడి వెలుపల, ఇటీవలే అమర్చిన ఒక శిలా ఫలకంపై ఆ క్షేత్ర మాహాత్మ్యాన్ని తెలియజేస్తున్న వివరాలను యథాతదంగా ఇక్కడ ఫొటోలతో సహా పొందుపరుస్తున్నాను. కానీ వింధ్య పర్వతం, అగస్త్య మహాముని వివరాలు కౢప్తంగా తెలుసుకుంటే కింద ఉన్న మాహాత్మ్య వర్ణనం పూర్తిగా అర్థమవుతుంది.

అగస్త్యుడు: ఒకానొక సమయంలో వింధ్య పర్వతానికి మేరు పర్వతం పై అసూయ కలిగి, తానదే పనిగా పెరిగిపోతూ గ్రహనక్షత్రమండల గమనానికి అవరోధం కలిగించసాగింది. అందుకు సూర్యుడు తన చుట్టూ తిరుగక మేరువు చుట్టూ తిరగడమే ప్రధాన కారణం. అలా వింధ్య పర్వతం పెరిగిపోవడంతో లోక వ్యవహారం దెబ్బ తిన్నది. దేవతలు వింధ్య పర్వతాన్ని ప్రార్థించారు. ఆయన వినలేదు; తగ్గ లేదు. చేసేదేమీలేక దేవతలందరూ బ్రహ్మ వద్దకు వెళ్ళి మొరపెట్టుకున్నారు. అంత బ్రహ్మ ఈ ఉపద్రవము నుండి మిమ్ము రక్షించువాడు అగస్త్యుడు తప్ప మరెవరూ లేరని సెలవిచ్చారు. దేవతలు తిన్నగా అగస్త్యుని చేరి విషయం విశదపరిచారు. విన్న అగస్త్యుడు భయము వలదని వారికి అభయమిచ్చి తాను వింధ్య పర్వత ప్రాంతాన్ని సమీపించాడు.

అంత దూరాన అగస్త్యుని చూచిన వింధ్య, పూర్వం వలె ఒదిగిపోయింది. గ్రహ గమనము మరలా ప్రారంభమైనది. వింధ్య పురుషాకృతి దాల్చి అగస్త్యునకు సాష్ఠాంగదండ ప్రణామం చేసి ఆయన రాకకు కారణం వినగోరాడు. అందుకు సమాధానంగా ఆ మహా ముని “నేను దక్షిణాపథమందలి తీర్థములను చూడ బయలుదేరితిని. తిరిగి వచ్చునంత వరకూ నీవు ఇటులనే ఉండవలెను” అని ఆదేశించగా వినమ్రంగా వింధ్య అంగీకరించి అలాగే ఉండి పోయింది. అప్పటి నుండి ఆయన దక్షిణ భారతంలోనే స్థిర పడి పోయారు. ఆయనకిచ్చిన మాట మేర వింధ్య పర్వతం కూడా అలాగే ఉండి పోయింది.

అగస్త్యుని మాట వింధ్య పర్వతం విన్నది అంటే, ఆయన ఎంతటి పుణ్య పురుషుడో అర్థమవుతుంది. శ్రీమద్రామాయణం, అరణ్య కాండము సర్గలు 10, 11 లలో ఆయన ఎంతటి గొప్పవాడో స్వయంగా శ్రీరాముడే తెలియజేస్తాడు. నిజానికి ‘అగమ్ స్థంభయతీతి అగస్త్యః’ అనగా అగమును (పర్వతమును) స్థంబింపజేసిన వాడు కాబట్టి ఆయన ‘అగస్త్యుడు’ అను పేరుతో విఖ్యాతి కెక్కారు.

ఇక శిలా ఫలకంపై ఉన్న క్షేత్ర మాహాత్మ్య వివరాలు…

శ్రీ స్వామివారి పూర్వ చరిత్ర:
పూర్వము అగస్త్య మహాముని కౌశికానది తీరామున పల్వలపుర ప్రాంతంలో తపస్సు చేసుకొనుచుండగా హిమవత్ పర్వతమున లోక కల్యాణార్థమై పార్వతీ పరమేశ్వరుల కల్యాణము అతి వైభవముగా జరుగుచుండెను. ఆ కల్యాణమును చూచి తరించవలెనని అగస్త్య మహాముని సంకల్పించెను. అగస్త్యుడు బయలుదేరి వెళ్ళినచో వింధ్య పర్వతము యెప్పటియెట్లే తన ఉగ్రరూపమును చూపి సంభోంతరాశమునకు ఎదిగి, గ్రహభ్రమణమునకు తీవ్ర ఆఘాతము కలుగజేయును. అట్టి ఉపద్రవం జరుగునని భయపడి ఇంద్రాది దేవతలు అగస్త్యుని ప్రయాణమును విరమింపజేయుటకై విశ్వబ్రహ్మను పంపిరి. అగస్త్యుడు విశ్వబ్రహ్మ ద్వారా కల్యాణ మహోత్సవ వైభవమును శ్రవణానందముగా విని, తన దివ్యదృష్టిచే కనులారా గాంచి పార్వతీపరమేశ్వరులను కల్యాణ పసుపు వస్త్రములతో దర్శనమీయవలసినదిగా ప్రార్ధించెను. వారట్లే దర్శనమిచ్చిరి. కల్యాణపీఠముపై దివ్యమంగళ స్వరూపులుగా విరాజిల్లుచున్న పార్వతీ పరమేశ్వరులను ఏకపీఠముపై పల్వలపుర దివ్యక్షేత్రమున భక్త వాంచితమును తీర్చుటకై లోక కల్యాణార్ధం ప్రతిష్ఠ గావించెను. అగస్త్యునిచే ఈ క్షేత్రమునకు “అగస్త్యేశ్వర క్షేత్రము” అని పేరు ఈ లింగము ప్రతిష్ఠింపబడుటచే వచ్చెను. ఇట్లుండ…

శ్రీ అగస్త్యేశ్వరుడు కొప్పులింగేశ్వరుడైన చరిత్ర:
పల్వలపురంలో అగస్త్య మహాముని వలన ప్రతిష్ఠ గావింపబడిన అగస్త్యేశ్వరుని వెలనాటి వంశమునకు చెందిన యొక విప్రుడు పరమ నిష్టాగరిష్టుడై విశేష భక్తితో పూజించుచుండేను. పౌరులాతని వేశ్యాలోలతను సహింపజాలక రాజ్యపాలకునకు ఫిర్యాదు చేసిరి. మహారాజు ఫిర్యాదులను వినయు నిర్లక్ష్యము చేసెను. కాని నానాటికి ఫిర్యాదులు హెచ్చుచుండుటచే ఒకానొక రోజున ఆకస్మికంగా పూజారిని పరీక్షింపనెంచి మహారాజు పల్వలపురమునకు వచ్చెను. ఆ సమయమున పూజారి వేశ్య యొద్ద నుండెను. మహారాజు రాక విని రివాజు ప్రకారము నిర్మాల్య మాలికను రాజు గారికి ప్రసాదముగా ఇచ్చుటకుగాను ఆ సమయములో మరియొక పూలమాల లేదు కదాయని గ్రహించి, తన వేశ్య కొప్పులో అంతకుముందే యుంచిన స్వామి పూలమాలను తీసి రహస్యముగా ఆలయములోనికి తెచ్చి నిర్మాల్య మాలికగా రాజుగారికి ఇచ్చెను. మహారాజు ఆ నిర్మాల్య మాలికయందు నిగనిగలాడుచున్న పొడవైన కేశమును గాంచి శంకించి పూజారిని ప్రశ్నింపగా నాతను “పరమశివుడు జటాఝూటధారి” గాన పూలమాలికను అగస్త్యేశ్వరుని కేశము చుట్టుకొని యుండేనని బదులు పలికెను. లింగమునకు జటాఝూటముండుటయా అని రాజు ఆశ్చర్యపడి – అయినచో ఈశ్వరలింగమునకు కేశములు చూపమనెను. దానికి పూజారి నిర్మల హృదయుడై ధైర్యమును బూని, మహారాజా, యిది మాధ్యాహ్నిక సమయము, స్వామివారికి అభిషేక పూజా విధులు నిర్వర్తించి మహానివేదనమొనర్చి నాగాభరణాలు అలంకరించి యుంటిని, రేపటి ఉదయం వరకు అలంకరణాదులను తొలగించరాదు. మీరు ప్రాతః కాలము వరకు యుండిన స్వామి జటాఝూటమును చూపగలననేను.

మహారాజు దానికంగీకరించి జటాఝూటములు చూపనిచో నీకు శిరచ్ఛేదము తప్పదని పలిక ఆ రేయి పల్వలపురం లోనే విడిదిచేసి యుండెను. అంతట పూజారి తనకు శిరచ్ఛేదము తప్పదని యెంచి అవసానకాలంబున చేసికొనినచో మోక్షం లభించునని యెంచి ఆ రాత్రంతయు శ్రీ స్వామి గర్భాలయమునందే యుండి పరమ శివుని పలురీతులు వేడుకొనుచూ స్వామీ! నీ భక్త పరమాణువును నా పూర్వ జన్మ ఫలంబుచే నేనీ పాపాలు చేసి యుంటిని. నా తప్పును మన్నించి ఇప్పటి నుండి మీరు కొప్పును ధరించవలెను. మీ కొప్పును మహారాజుగారికి చూపనిచో నాకు శిరచ్ఛేదము తప్పదు. మీరు కొప్పును ధరించరేని నా శిరస్సును ఈ లింగమునకు బాదుకొని ప్రాణములు విడిచెదను. అని దీనముగా పలికి మూర్ఛిల్లెను. అంతట నీలకంఠుడు పూజారి మొరాలకించి లింగోద్భవ కాలమున (అర్ధరాత్రి) కొప్పును ధరించెను. స్వామి కొప్పును ధరించుట పూజారి చేసిన కృత్రిమ చర్య అని ప్రజలు ఏక కంఠముతో పలికిరి. అంతట మహారాజు “ఏది శిరోజమును పెకిలించి తీసుకొని రమ్ము” అని ఆజ్ఞాపించగా పూజారి అట్లే చేసెను. రాజునకు శిరోజము మొదట రక్తము కనిపించెను. వెంటనే రాజునకు నేత్ర అవరోధము కలిగెను. అప్పుడు మహారాజు పరమేశ్వరునకు అపచారము జరిగెనని తలంచి, దోషమును మన్నించి దృష్టిని ప్రసాదించమని వేనోళ్ళ పరమేశ్వరుని వేడుకొనగా అంతట పరమేశ్వరుడు శాంతించి రాజునకు దృష్టిని ప్రసాదించెను. మహారాజునకు పరమేశ్వరుడు దృష్టిని ప్రసాదించినందుకు దానికి గుర్తుగా రాజుగారు జుత్తుగపాడు గ్రామానికి చెందిన భూమిని స్వామికి కానుకగా సమర్పించెను.

జుత్తుగపాడు అను గ్రామం రావులపాలెం మండలం పొడగట్లపల్లి గ్రామమునకు రెండు ఫర్లాంగుల దూరంలో కలదు.

కావున అగస్త్యేశ్వరుడు తన పూజారి ప్రాణములను కాపాడుటకుగాను కొప్పును ధరించుటవలన నాటి నుండి శ్రీ ఉమాకొప్పేశ్వర స్వామిగా నామాంతరము చెంది అప్పటి లగాయతు శోభాయమానంగా విరాజిల్లు చున్నది.

ఆనాటి పల్వలపురమే నేటి పలివెల గ్రామము.

ఈ క్షేత్ర ప్రాశస్త్యం గురించి వికిపీడియాలో మరిన్ని ఆసక్తికరమైన విషయాలు ఉన్నాయి.
* వికిపీడియా లంకె….
* ప్రభుత్వం వారి వెబ్ సైట్ లంకె…

ఇటీవలే ఆలయాన్ని పునరుద్ధరించినట్టుగా తోచింది. ఆలయం వెలుపల తీసిన కొన్ని చిత్రాలు…

ప్రవేశ ద్వారము

ప్రవేశ ద్వారము

మంటప ప్రవేశ ద్వారము

మంటప ప్రవేశ ద్వారము

ప్రధానాలయం వెలుపల తామర కొలనులోనున్న శివుని మూర్తి

ప్రధానాలయం వెలుపల తామర కొలనులోనున్న శివుని మూర్తి

ద్వజ స్తంభం

ద్వజ స్తంభం

ఆలయ ప్రవేశ ద్వారమువద్దనున్న నంది

ఆలయ ప్రవేశ ద్వారమువద్దనున్న నంది

ప్రధానాలయ గోపురం

ప్రధానాలయ గోపురం

మరో కోణంలో ప్రధానాలయ గోపురం

మరో కోణంలో ప్రధానాలయ గోపురం

లింగోద్భవం

లింగోద్భవం

గణపతి

గణపతి

వరాహమూర్తి

వరాహమూర్తి

దక్షిణామూర్తి

దక్షిణామూర్తి

దక్షిణామూర్తి మరో విగ్రహం

దక్షిణామూర్తి మరో విగ్రహం

భద్రకాళీ సమేత వీరభద్రస్వామి

భద్రకాళీ సమేత వీరభద్రస్వామి

పునరుద్ధరణకై నిరీక్షిస్తున్న గాలి గోపురం

పునరుద్ధరణకై నిరీక్షిస్తున్న గాలి గోపురం

ప్రకటనలు